مجله ایران من :

میدان امام اصفهان

میدان امام اصفهان یا میدان نقش جهان، نمونه‌ای از معماری ایرانی و اسلامی

اصفهان را همه ما به عنوان یک شهر تاریخی می‌دانیم که در دوران‌های مختلف با فرازونشیب‌های بسیاری روبرو بوده و روزگاران تلخ و شیرینی را دیده است. اصفهان از زمانی که به عنوان پایتخت ایران انتخاب شد، در واقع به دوران اوج خود وارد شد. زمانی که حاکمان تلاش کردند تا برای آبادی پایتخت ایران شروع به ساخت و ساز بناهای مختلف کنند، میدان نقش جهان یا میدان امام کنونی، به عنوان یکی از بزرگترین و زیباترین آثار تاریخی این شهر، شروع به شکل‌گیری کرد. میدان امام اصفهان، اکنون مکانی فراتر از یک بنای تاریخی است، محلی که علاوه‌بر تاریخ پُر بار این کشور، مرکز تبادلات مالی، فرهنگی و هنری است، محلی که نشان‌دهنده فرهنگ غنی ایران و ایرانی است.

نام قدیمی میدان امام اصفهان از کجا آمده است؟

تا پیش از روی کار آمدن صفویان، محل میدان امام در واقع باغی بوده به نام نقش جهان که نام خود را از شهری در آذربایجان وام گرفته بود. این شهر در حال حاضر نخجوان نام دارد، اما میدان نقش جهان نام دیرینه خود را حفظ کرده است.

تاریخچه و معماری میدان امام اصفهان

میدان نقش جهان اصفهان یا میدان امام کنونی در دوره صفوی به صورت مستطیل شکل طراحی شده است. طول میدان ۵۲۵ متر و عرض آن ۱۵۹ متر و بسیار بزرگتر از میدان دوژ پاریس است که با طرح مربعی به ابعاد ۱۰۵ متر مربع در سال ۱۳۱۲ میلادی بنا شده است. به عبارتی می‌توان گفت که در حال حاضر میدان امام اصفهان یکی از بزرگترین میادین چهار ضلعی در جهان است که پس از میدان تیان آنکمن در پکن دومین رتبه را به خود اختصاص داده است.

این میدان به گونه‌ای طراحی شده که اندازه آن مطابق با میدانی مناسب برای بازی چوگان است. حتی می‌توانید نشانه‌هایی از دلیل طراحی این میدان را در دو ستون سنگی مقابل مسجد امام ببینید که قرینه آن‌ها نیز دقیقاً روبه‌روی بازار قیصریه قرار داشته و خود نشانی است از محلی مناسب برای بازی چوگان و دیگر ورزش‌ها که در زمان گذشته انجام می‌شد.

میدان نقش جهان در دوره تیموریان در ابعاد کوچکتری ساخته شد اما این میدان در دوره شاه عباس اول گسترش پیدا کرد و به وسعت کنونی رسید. اغلب بناهایی که در حال حاضر دورتادور این میدان احداث شده‌اند همگی مربوط به همین دوره هستند. متاسفانه زمانی که پایتخت کشور ایران از شهر اصفهان به شیراز منتقل شد، اندکی از اهمیت میدان‌ نقش جهان کاسته شد.

بخش‌های تاریخی و دیدنی میدان امام اصفهان

از جمله بناهای تاریخی و قسمت‌های دیدنی میدان امام اصفهان می‌توان به مسجد امام، مسجد شیخ لطف الله، عمارت عالی قاپو، دروازه‌های سنگی چوگان در جنوب و شمال میدان و سَر در بازار قیصریه اشاره کرد. به عبارتی می‌توان گفت که میدان امام اصفهان مانند یک اثر هنری زیبا، چهار اثر هنری-تاریخی دیگر این شهر را به یکدیگر پیوند داده است. علاوه‌بر این بناهای تاریخی، میدان امام اصفهان دور‌تا‌دور خود دارای ۲۰۰ هجره دو طبقه است که در حال حاضر در آن‌ها به عرضه صنایع دستی اصفهان پرداخته می‌شود.

خالقان و سازندگان میدان امام اصفهان چه کسانی بودند؟

این میدان زیبا و بی‌نظیر توسط هنرمندان چیره‌دستی چون شیخ بهایی، استاد محمدرضا اصفهانی و استاد علی‌اکبر اصفهانی خلق شده است. این استادان گرانقدر، طراح بناهای اطراف میدان امام اصفهان، یعنی کاخ عالی قاپو، مسجد امام، سَر در قیصریه و مسجد شیخ ‌لطف‌اله نیز بوده‌اند.

میدان امام اصفهان و ثبت در میراث جهانی یونسکو

میدان امام اصفهان در تاریخ ۸ بهمن ماه سال ۱۳۱۳ شمسی به عنوان یکی از آثار ملی-تاریخی این شهر در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و سپس در اردیبهشت ماه سال ۱۳۵۸ و به همت مسئولین، به عنوان میراث فرهنگی شهر اصفهان در سازمان یونسکو به ثبت جهانی رسید.

نام قدیمی میدان امام اصفهان یعنی میدان نقش جهان، به حق نشان از نقش جهان در این شهر دارد. شهری که در زمانی که پایتخت ایران بوده، به یکی از شهرهای تبدیل شد که از گذشته تا‌کنون در میان ایرانیان، با نام اصفهان نصف جهان شهرت پیدا کرد. وجود ابنیه تاریخی و البته میدان بی‌نظیر و غیرقابل وصف میدان امام، این منطقه را به بزرگترین مرکز تبادل فرهنگی استان تبدیل کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سایر مقالات

جدیدترین ویدئوها