مجله ایران من :

شهر شوشتر، نماد حکمت و دانایی معماران ایرانی

شوشتر یکی از شهرهای تاریخی و قدیمی کشور ایران است که به گفته تاریخ‌دانان، بعد از بررسی و حفر کوه‌ها، به این نتیجه رسیدند که حدود ده‌هزار سال پیش، نشانه‌هایی از زندگی انسان در این شهر وجود داشته است. شهر شوشتر که در ۹۰ کیلومتری اهواز مرکز استان خوزستان قرار دارد، به شهر پر رمز و راز معروف است.

معماران و مهندسان ایرانی از گذشته تا به امروز، جز بهترین‌های این حوزه بوده‌‌اند. نوع معماری استفاده شده در این شهر نیز، حکم تاییدی بر این حرف است. ما در این مقاله سعی خواهیم کرد، تا این شهر بسیار زیبا، شهر سازه‌های آبی بی‌نظیر را برای شما معرفی کرده و اطلاعات جدیدی درباره تاریخچه این شهر به شما بدهیم. با ما همراه باشید.

شهر شوشتر در یک نگاه

همانطور که در بالا به آن اشاره کردیم، این شهر در جنوب‌غربی کشور ایران در دامنه‌ کوه‌های زاگرس قرار گرفته است. البته فراموش نکنید که شهر شوشتر، با نام “دارالمومنین” نیز نزد اعراب بسیار معروف است. شوشتر، پنجاه‌و‌هفتمین شهر ایران از نظر جمعیت شناخته می‌شود.

قدمت شوشتر به اولین تمدن ایران، یعنی عیلامی‌ها یا ایلامی‌ها می‌رسد. البته به‌گفته برخی تاریخ‌دانان که تحقیقات بسیاری درباره این شهر تاریخی کرده‌اند، نشان از آن می‌دهد که شوشتر همان شهر “آدامدن” در تمدن ایلامی‌ها (عیلامی‌ها) است.

در ادامه به معرفی برخی از بهترین مکان‌های گردشگری و تاریخی این شهر خواهیم پرداخت. قبل از آنکه به سراغ قسمت بعدی بروید، این موضوع را به‌خاطر بسپارید، که شوشتر، شهر سازه‌های آبی بی‌نظیر است که نشان از نبوغ و حکمت مهندسان و معماران ایرانی می‌دهد.

سازه‌های آبی شهر شوشتر، نبوغ معماران ایرانی

سیستم پیچیده و کاملا پیشرفته ساخته شده در شهر شوشتر، یکی از جذاب‌ترین مکان‌های دیدنی این شهر است. تاریخ‌دانان و باستان‌شناسان ایران و جهان از وجود این‌چنین سازه‎های آبی در شوشتر، شگفت‌انگیز و متعجب هستند.

سازه‌های آبی شامل بخش‌هایی مانند: پل، آبشار، آسیاب و … هستند که ذخیره‌سازی آب را در دستور کار خود قرار می‌دهند. در واقع با دیدن چنین سازه‌هایی می‌توانیم نتیجه بگیریم که از سال‌های دور تا به امروز، ذخیره‌سازی و حفاظت از مایع حیات، دغدغه تمامی معماران، مهندسان و مسئولان ایرانی بوده است.

این سازه در سال ۲۰۰۹، به عنوان میراث تاریخی ایران در سازمان جهانی یونسکو ثبت شده است.

 

 

عمارت کلاه فرنگی شهر شوشتر، یک برج دیده‌بانی

این برج که در زمان هخامنشیان ساخته شده، برای نظارت کار کارگران و میزان پیشرفت ساخت و ساز‌ها بوده است. برای ساخت این برج زیبا، از سنگ استفاده شده.

البته موضوع دیگری که در این قسمت ممکن است توجه شما را جلب کند، رابطه میان این برج و سازه‌های آبی است. به‌طور کلی اکثر ساختمان‌های ساخته شده در این شهر، با آب ارتباط مستقیم و غیرمستقیم دارند.

قلعه سلاسل شهر شوشتر، یک سازه دفاعی

این سازه نیز مانند مابقی قلعه‌ها، وظیفه دفاع از شهر را برعهده داشته‌اند. این بنا یکی دیگر از سازه‌های آبی شوشتر به‌حساب می‌آید. موضوعی که درباره این قلعه قابل توجه است، استفاده از آن در دوره هخامنشیان تا نادرشاه افشار به‌عنوان محلی برای حکم‌رانی بوده.

حقایقی ناشنیده از شهر شوشتر که شما را به وجد خواهد آورد

  1. بنا به گفته تاریخ‌دانان، شوشتر به معنی خوب‌تر است، موضوع به زمانی بر‌می‌گردد که شهر شوش به سمت ویرانی می‌رفته، همان زمان شهری در شش فرسنگی آن بنا می‌شود که خوش آب و هواتر و حاصل‌خیرتر از آن بوده؛ پس از مدتی آن شهر را “شوشتر” یعنی از شوش بهتر نامیدند.

 

  1. یکی از سفرنامه‌نویسان مشهور که از عجایب شوشتر تعریف کرده، «ابن بطوطه» است. او در این شهر با علمایی ملاقات نموده که از علم و دانش آن‌ها شگفت‌زده شده، وی از شوشتر بانام معرب “توستر” یا “تستر” یاد کرده است.

 

  1. سازه‌های آبی شوشتر از بزرگ‌ترین مجموعه‌های صنعتی شناخته شده در عصر پیش از انقلاب صنعتی در جهان هستند. این سازه‌ها کانالی انحرافی در رود کارون دارند که در عهد باستان باهدف ایجاد خندقی بزرگ دورتادور شهر شوشتر کشیده شده‌اند. ابتدا تاریخ‌دانان بر این باور بودند که این کانال برای جلوگیری از تاخت و تاز مهاجمان حفر شده، اما پس از مدتی به این نتیجه رسیدند که دلیل اصلی ایجاد این سیستم پیچیده، ذخیره آب بوده است.

 

  1. «گرگر» رودخانه‌ای ساخت دست انسان و قابل کشتی‌رانی بوده که برای تجارت و بازرگانی از آن استفاده می‌شده است. در سایت میراث فرهنگی منطقه شوشتر از پل و سد شادروان در منطقه، به‌عنوان معدود راه‌های عبور از رودخانه پهناور کارون نام برده شده که گمان می‌رود جاده شاهی هم از همین پل عبور می‌کرده است.

 

  1. شوشتر معماری و بافت سنتی خاصی دارد. معماری این شهر متراکم و فشرده است و کوچه‌های باریک، دیوارهای بلند و گذرگاه‌های تنگ همگی با گذر از ساباط‌ها یا سایه‌بان‌ها به میدانچه‌های اصلی شهر ختم می‌شوند.

در چند خط بخوانید

در این مقاله با شوشتر، شاهکار معماری ایران در دوران هخامنشیان آشنا شدیم. شوشتر یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران از نظر حکمت و دانایی محسوب می‌شود.

شوشتر یک سازه آب‌رسانی بی‌نقص است که مورد تحسین بسیاری مهندسان دنیاست. زندگی همگی ما وابسته به آب بوده و هر کشوری که در زمینه ذخیره‌سازی این مایع بی‌قیمت بهترین عملکرد را داشته باشد، پیشرفت اقتصادی بالاتری نیز خواهد داشت.

شوشتر ثابت می‌کند از دوران دور، مهندسان ایرانی اهمیت ویژه‌ای برای مایع حیات قائل بوده‌اند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سایر مقالات

جدیدترین ویدئوها