مجله ایران من :

شهر اورامانات، طبیعتی زیبا، آیین‌های سنتی و مردمانی مقاوم

منطقه اورامانات با آن طبیعت زیبا و بکر رشته‌ کوه‌های زاگرس و آب و هوایی که در تابستان هم مطبوع است، منطقه‌ای دیدنی و جذاب برای گردشگران خواهد بود. اورامانات از جمله مناطقی است که هر ساله پذیرای گردشگرانی است که بیشتر در فصل تابستان و بهار، خصوصاً اردیبهشت ماه، به این منطقه سفر می‌کنند تا هم از طبیعت زیبای آن لذت ببرند و هم در مراسم آیینی هر ساله این ناحیه شرکت کنند. در این مطلب به معرفی اورامانات و مناطق دیدنی آن می‌پردازیم.

اورامانات در کدام شهر ایران واقع شده است؟

منطقه زیبا و بکر اورامانات در دل کوهستان‌های زاگرس و در جنوب غربی استان کردستان واقع شده است. این منطقه حدود ۷۵ کیلومتر با مریوان و حدود ۱۷۰ کیلومتر با سنندج فاصله دارد. اورامانات یک منطقه مرزی است که در فاصله ۱۵ کیلومتری کشور عراق قرار داشته و چون همسایه جنوبی آن استان کرمانشاه است، گاهی با نام اورامانات کرمانشاه نیز شناخته می‌شود که آن هم به دلیل قرارگیری بخشی از این منطقه در استان کرمانشاه است. البته بخش کوچکی از اورامانات در حلبچه عراق نیز واقع شده است.

اهالی این ناحیه به دلیل زندگی در شرایط سخت و عبور از گذرگاه‌های صعب‌العبور و همیشه برف گرفته اورامانات، مردمانی مقاوم و سخت‌کوش هستند و برای گذران زندگی نیز به دامداری می‌پردازند. طبیعت زیبای این منطقه و همین‌طور وجود درخت‌های میوه مانند گلابی و زالزالک باعث شده تا غیر از پرورش دام، برداشت میوه نیز بخشی از اقتصاد اهالی را تشکیل دهد.

آیا اورامانات نام‌های دیگری نیز دارد؟

از نام‌های دیگر اورامانات می‌توان به هورامان، اورامان، اورامانات تخت و هورامان تخت اشاره کرد. البته همانطور که اشاره کردیم، مردم کرمانشاه به این منطقه اورامان کرمانشاه نیز می‌گویند. علت اصلی نامگذاری منطقه اورامانات به اورامانات تخت و هورامان تخت یا حتی هورامانات سخت، نزدیکی این منطقه به کوه تخت است. هر چند که اورامانات آنقدر وسیع و گسترده است که اورامان تخت تنها بخش کوچکی از آن را تشکیل داده است.

پوشش گیاهی و جغرافیای طبیعی منطقه اورامانات

منطقه اورامانات کوهستانی بوده و دارای دره‌های عمیق و پُر پیچ و خم و کوه‌های سر به فلک کشیده است. با وجود اینکه بخش وسیعی از این منطقه را کوه‌ها تشکیل داده‌اند، اما در دامنه همین کوه‌ها می‌توانید جنگل‌هایی وسیع و متراکم را ببینید که پوشش گیاهی غالب آن مانند پوشش گیاهی رشته‌ کوه‌های زاگرس، یعنی درختان بلوط است. البته در منطقه اورامانات می‌توانید درختان دیگری چون زالزالک و گلابی وحشی را نیز ببینید. این منطقه چنان بکر و زیباست، که به یکی از مناطق محبوب کوهنوردان و طبیعت‌گردان تبدیل شده است.

تاریخچه منطقه ارومانات و تاریخ باستان‌شناسی

طبق تحقیقات باستان‌شناسی که در منطقه اورامانات انجام شده، مشخص شد که قدیمی‌ترین ساکنین این منطقه از هزاره هشتم پیش از میلاد در اورامانات ساکن بوده و به دامداری می‌پرداختند. البته در آن زمان زندگی مردم بیشتر ماهیت کوچ‌نشینی داشت و در هزاره دوم پیش از میلاد بود که اولین گروه در این منطقه، یکجانشین شدند.

در برخی از کاوش‌های باستان‌شناسی که در مناطق هجیج، اسپریز و ناو انجام شده، باستان‌شناسان آثاری از سکونت انسان در دوران پارینه سنگی یعنی حدود بیش از ۴۰ هزار سال پیش را نیز کشف کرده‌اند. آثار کشف شده شامل برخی ابزارهای سنگی برای شکار و استخوان‌های حیوانات شکار شده است.

معماری اورامانات

همانطور که اشاره کردیم، اورامانات در منطقه کوهستانی واقع شده و بیشتر آن را کوه‌های سخت تشکیل داده‌اند. مردم این ناحیه برای ساخت خانه‌، دیواره‌های کوه را تراشیده و از سنگ‌های بدست آمده در همان منطقه خانه می‌ساختند. بنابراین ساختار کلی خانه‌ها در اورامانات، مانند شهر ماسوله، پلکانی است. با این تفاوت که پی و تمام بخش‌های خانه را از سنگ‌های دل کوه ساخته‌اند و به عبارتی ماده اصلی ساخت خانه‌ها در این منطقه، سنگ است. به دلیل شباهت معماری خانه‌های اورامانات به ماسوله، به اورامان، روستای هزار ماسوله نیز گفته می‌شود.

خانه‌های این ناحیه اکثراً در ۲ طبقه ساخته شده و پنجره اکثر خانه‌ها و حفاظ طبقه دوم، آبی‌ رنگ است و به همین دلیل نیز از دور نمایی شگفت‌انگیز دارد. سقف خانه‌های ارومانات، حیاط خانه بالایی است و در نتیجه این‌گونه خانه‌ها با معماری پله پله به هم متصل شده‌اند.

مناطق گردشگری اورامانات

اورامانات وسعت بسیاری دارد و در نتیجه مناطق دیدنی طبیعی و تاریخی زیادی داشته که می‌تواند برای یک سفر چند روزه بهترین انتخاب باشد. در منطقه اورامانات غیر از کوه، رودهای خروشان و جنگل‌های متراکم می‌توانید از غارهای باستانی نیز دیدن کنید.

جاذبه‌های گردشگری منطقه اورامانات آن‌چنان زیاد است که همگی را نمی‌توان در یک مطلب گنجاند، لذا در ادامه تنها به دو تا از محبوب‌ترین مناظر زیبای طبیعی و تاریخی این ناحیه اشاره خواهیم کرد:

  • رودهای سیروان و لیله: این دو رودخانه پُر پیچ و خم از بلندی‌های رشته‌ کوه‌های زاگرس سرچشمه می‌گیرند. رود سیروان در مسیر خود از بخش شمال و شمال غربی منطقه زیبای اورامانات گذر کرده و در نهایت وارد کشور عراق شده و به خلیج فارس می‌ریزد. رود لیله در مقایسه با رود سیروان حجم آب کمتری داشته و بیشتر بخش آن از استان کردستان عبور می‌کند اما در نهایت به رود سیروان متصل خواهد شد و سپس وارد کشور عراق می‌شود.
  • آرامگاه پیرشالیار: برخی از اهالی، پیرشالیار را از موبدان زرتشتی می‌دانند و برخی دیگر آن را سید می‌نامند. اما در هر صورت، مردم اورامانات هر ساله طی مراسمی که ۲ بار در سال (نیمه اردیبهشت و نیمه بهمن) انجام می‌شود به پاس اینکه پیرشالیار انسانی مقدس و با کرامت بوده این جشن‌ها را بر پا می‌کنند. از جمله کرامات پیرشالیار، شفا دادن دختر کر و لال پادشاه بخارا بوده است.

از دیگر مناطق گردشگری منطقه اورامانات می‌توان به دریاجه زریبار یا زریوار، روستای نگل، حمام خان، حمام شیشه‌ای، مسجد حضرت عبداله، غار قوی قلعه، قلعه اورامان، چشمه بل، گردنه ژالانه در مسیر سروآباد به اورامان و … اشاره کرد.

بهترین زمان برای سفر به اورامانات

فصل بهار و تابستان از جمله بهترین فصول برای سفر به منطقه اورامانات هستند چرا که در فصل پاییز و زمستان این منطقه بسیار سرد بوده و تقریباً صعب‌العبور خواهد شد.

در چند خط بخوانید

اورامانات نیز مانند دیگر مناطق غربی کشور از چنان آب و هوای مطبوعی برخوردار است که هر ساله گردشگران بسیاری برای دیدن مناطق زیبا و دست نخورده این ناحیه راهی سفر می‌شوند. فرهنگ، آداب، رسوم و آیین‌های سنتی، مردمان با محبت و غیور، کوه‌ها، دره‌ها و رودهای خروشان و همیشه جاری این منطقه، مفرح روح است و می‌تواند برای چند روز شما را به یک زندگی ساده و بی‌آلایش مهمان کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سایر مقالات

جدیدترین ویدئوها