مجله ایران من :

جنگل‌های هیرکانی، زمرد ایران

سفر به شمال کشور یکی از تفریحات تمام ایرانیان است. این خطه سرسبز که با جنگل‌ها، سواحل و دریای مازندران مزین شده، همواره مورد توجه مسافران و گردشگران بوده. جدای از تمامی زیبایی‌های بصری و ویژگی‌های منطقه شمالی کشورمان، یکی از اولین مواردی که چشم هر بیننده‌ای به آن میخورد، جنگل‌هایی‌ست که در مسیر شهر‌های شمالی کشور دیده می‌شود و در تمام مسیر ما را وادار می‌کند تا زیبایی آن را تحسین کنیم. همگی‌مان تجربه این را داشته‌ایم تا برای فرار از زندگی‌ شلوغ شهری به دامان این خطه سبز پناه ببریم و در طبیعت زمردین و جادویی آن به آرامش برسیم.

قدمت جنگل‌ هیرکانی

جنگل‌های شمال که در ذهن و جان تمام ایرانی‌ها جای خاص خود را دارد، در واقع قدمت آن بیش از تصور همگان است. با آن که تاریخ دقیقی از زمان پیدایش این جنگل ژوراسیکی در اختیار نیست اما تخمین عمرشناسی آن نشان داده که این جنگل قدمتی مابین ۳۰ تا ۶۰ میلیون سال دارد. با این حال بیشتر دانشمندان بر قدمت ۴۵ میلیون ساله هیرکانی صحت گذاشته‌اند، بدین معنا که عمر این جنگل با دوره سوم زمین‌شناسی و عصر دایناسور‌ها برابری می‌کند و از عصر یخبندان جان سالم به در برده ‌است.

 

وسعت هیرکانی، سرسبزی تمام چیزیست که می‌بینیم

در طول خطه شمالی کشور که سفر می‌کنیم برای لحظه‌ای جنگل‌های هیرکانی از مقابل چشمانمان دور نمی‌شوند. این جنگل با ۱.۹ میلیون هکتار وسعت یکی از بی‌نظیر‌ترین جاذبه‌های دیدنی ایران‌مان بشمار می‌رود و در کل ۵۳ درصد از جنگل‌های کشورمان را تشکیل می‌دهد. این جنگل از شرق استان گلستان در گُلی‌داغ شروع می‌شود و تا آستارا در شمال استان گیلان ادامه می‌یابد. این درحالیست که حدود ۲۰ درصد این جنگل نیز در کشور آذربایجان قرار گرفته و تا مرز‌های داخلی این کشور همسایه ادامه پیدا می‌کند.

ثبت تاریخی جنگل هیرکانی

ریسمان جنگل‌های هیرکانی که ما آن را با نام جنگل‌های شمال می‌شناسیم، درواقع کلمه‌ای یونانی و نام دیگر «گرگان» است. کشور آذربایجان در بخشی از جنگل‌های خزری هیرکانی با ایران سهیم است. همین امر سبب شده تا در سال‌های گذشته این کشور برای ثبت این جنگل در یونسکو به نام خود تلاش‌های فراوانی انجام دهد. علی‌رقم تمام این تلاش‌ها در سال ۱۳۹۶ جنگل هیرکانی به عنوان بیست و چهارمین میراث تاریخی ایران در فهرست یونسکو قرار گرفت.

 

جنگل ابر

جنگل‌های هیرکانی به قسمت‌های مختلفی تقسیم می‌شود که هر کدام ویژگی منحصر‌به‌فرد خود را دارند و در استان‌های مختلفی قرار گرفته‌اند. یکی از زیباترین جنگل‌های این مجموعه ریسمانی، جنگل ابر شاهرود است که در حد فاصل میان گلستان و سمنان واقع شده. این جنگل به تنهایی با ۲۵ هزار هکتار وسعت یکی از زیباترین مناطق ایران را ساخته است. در سال ۸۹ جنگل ابر ایران نیز در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت. جاده‌ای که به ارتفاعات این جنگل منتهی می‌شود نیز جاده ابر نام دارد.

این جنگل آسمان را به زمین پیوند می‌دهد، برای دیدن شگفتی جنگل ایر باید به ارتفاعات آن رفت تا بتوان درختان بلند قامتی که از میان اقیانوسی از ابر‌ها سر درآورده‌اند و سال‌هاست که در میان رقص ابر‌ها در باد ایستاده‌اند را دید و از این منظره منحصر به فرد لذت برد. زمانی که در ارتفاعات این جنگل می‌ایستید آسمان را در بالای سرتان نمی‌بینید، بلکه آن را زیر پاهایتان پیدا می‌کنید. لایه‌ای از ابر‌های خامه‌ای که در زیر قدم‌هایتان آسمان را به زمین دوخته‌اند، یکی از زیباترین مناظر طبیعی ایران را می‌سازد.

آبشار آلوچان در فاصله ۶۰ کیلومتری از جنگل ابر یکی دیگر از شگفتی‌های بهشتی است که دیدن آن خالی از لطف نیست. در مسیر این آبشار دالانی مسقف از درخت‌های درهم‌تنیده قرار دارد که به دالان بهشت شهرت یافته و شما را به عمق داستان‌های تخیلی می‌برد.

 

تنوع گیاهی و جانوری

تنوع گیاهی و جانوری جنگل هیرکانی آن را به یکی از مهم‌ترین جنگل‌های ایران و دنیا تبدیل کرده است. نزدیک به ۳۰۰ گونه مختلف پرنده، شصت پستاندار از جمله یوز ایرانی در این جنگل‌ها سکونت دارند. پوشش گیاهی این جنگل نیز با ۱۵۰ گونه گیاهی از جمله درختان، بوته‌ها، انواع و اقسام گیاهان دارویی نایاب و مهم قابل توجه است. اصلی‌ترین گونه گیاهی این جنگل درختان برگ‌پهن هستند، با این حال تنوع درختان برگ سوزنی را نیز می‌شود در این منطقه وسیع یافت. درخت انجیلی یک گیاه بومی ایرانی تلقی می‌شود که خاستگاه آن در جنگل‌های هیرکانی شمال کشور است و برای اولین بار در دامنه کو‌ه‌های آرارات شناسایی و نام‌گذاری شده.

 

در چند خط بخوانید

جنگل‌های هیرکانی خزر در خطه شمالی کشورمان، به عنوان ریه‌های کشور نه‌تنها در شرایط اقلیمی آب و هوای ایران تاثیر بسزایی می‌گذارند، بلکه یکی از ارزشمند‌ترین جاذبه‌ها و منابع طبیعی ایران نیز هستند. این جنگل‌ها خانه و مامن بسیاری از گونه‌های جانوری و گیاهی خاص و بومی ایران بشمار می‌آیند. قدم به قدم هیرکانی از شرقی‌ترین تا غربی‌ترین قسمت‌هایش شگفتی تازه‌ای برای هر بیننده‌ به ارمغان می‌آورد. هیرکانی، یکی از قدیمی‌ترین جنگل‌هایی است در در سراسر دنیا وجود دارد و هدیه‌ای بزرگ به تمام ایرانیانی‌ست که از این طبیعت زیبا دیدن می‌کنند و لذت می‌برند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سایر مقالات

جدیدترین ویدئوها